یه آزمایش خون ساده می‌تونه سرعت پیر شدن بخش‌های مختلف بدن ما رو اندازه بگیره

بدن ما همه جاش با یه سرعت پیر نمیشه. سرعت پیر شدن یه عضو بدن می‌تونه با یه عضو دیگه خیلی فرق داشته باشه، اونم به خاطر چیزایی مثل سبک زندگی، محیط و ژنتیک. آزمایش‌های معمولی فقط یه عدد کلی برای سن بیولوژیکی بهمون میدن، ولی نمیگن که کدوم قسمت‌های بدن دارن سریع‌تر پیر میشن.

حالا، دانشمندا یه آزمایش خون ساده ساختن که می‌تونه روند پیر شدن ۱۱ تا سیستم مختلف بدن رو اندازه بگیره و یه نگاه خیلی دقیق‌تر و شخصی‌سازی‌شده بهمون بده از اینکه بدنمون چطور با گذشت زمان تغییر می‌کنه.

سال‌ها بود که دانشمندا به «ساعت‌های اپی‌ژنتیک» تکیه می‌کردن، که از تغییرات DNA تو خون برای تخمین زدن سن بیولوژیکی استفاده می‌کنن. این ساعت‌ها اطلاعات بیشتری از سن شناسنامه‌ای بهمون میدن، ولی هنوز خیلی دقیق نیستن. حالا تو یه مقاله‌ای که تو مجله Nature Aging چاپ شده، دانشمندا توضیح دادن که چطور دست به کار شدن تا یه آزمایش جدید برای وضعیت پیری قسمت‌های مختلف بدن بسازن.

یه نگاه دقیق‌تر به پیری بیولوژیکی

اول، این تیم یه عالمه داده‌های سلامتی جمع کردن، مثل سوابق پزشکی، آزمایش خون، قدرت دست و بقیه اندازه‌گیری‌های فیزیکی، اونم از حدود ۷۵۰۰ نفر. اونا دنبال ارتباط‌های واضح بین نشانگرهای خونی، مثل کلسترول و قند خون، و بیماری‌های مرتبط با سن تو چندین عضو بدن گشتن.

بعدش، این تیم از یادگیری ماشین استفاده کردن تا این یافته‌ها رو به الگوهای متیلاسیون DNA که از یه نمونه خون به دست اومده بود، ربط بدن. متیلاسیون DNA فرآیندیه که تو اون، DNA یه سری برچسب‌های شیمیایی رو اضافه یا حذف می‌کنه که ژن‌ها رو روشن و خاموش می‌کنن و این برچسب‌ها با گذشت زمان تغییر می‌کنن. دانشمندا با آموزش دادن به یه کامپیوتر برای تشخیص این الگوها، آزمایش «سن سیستم‌ها» (Systems Age) رو ساختن که می‌تونه یه نمره منحصر به فرد برای سن بیولوژیکی ۱۱ تا سیستم بدن محاسبه کنه. این سیستم‌ها شامل قلب، ریه، مغز، سیستم متابولیک و سیستم ایمنی می‌شن.

بعد از آموزش دادن مدلشون، محقق‌ها اون رو روی نمونه خون بیشتر از ۸۰۰۰ نفر آزمایش کردن. اونا فهمیدن که این آزمایش تو پیش‌بینی بیماری‌های خاص و مشکلات مربوط به پیری، بهتر از اون نمره‌های تک‌عددی سن بیولوژیکی ساعت‌های اپی‌ژنتیک قدیمی عمل می‌کنه. مثلاً، نمره‌ای که این آزمایش برای قلب می‌داد، پیش‌بینی‌کننده قوی‌تری برای بیماری قلبی بود تا یه آزمایش استاندارد سن بیولوژیکی.

محقق‌ها همچنین فهمیدن که آدمایی که سن کلی سیستم‌هاشون یکی بود، می‌تونستن الگوهای پیری خیلی متفاوتی تو سیستم‌های مختلف بدنشون داشته باشن. دونستن این موضوع می‌تونه به دکترها کمک کنه تا درمان‌های هدفمندتری رو برای هر فرد ارائه بدن.

مورگان لوین، یکی از نویسنده‌های این تحقیق، نوشت: «آزمایش سن سیستم‌ها با ارائه نمره‌های مخصوص هر سیستم، ممکنه بهتر بتونه دقیقاً مشخص کنه که هر فرد در معرض خطر کدوم بیماری‌های مرتبط با سن قرار داره.»

مثلاً، اگه سیستم ایمنی شما سریع‌تر از ریه‌ها یا قلبتون داره پیر می‌شه، دکترتون ممکنه راهکارهای خاصی رو برای تقویت سیستم ایمنی‌تون پیشنهاد بده. یا اگه نمره قلبتون بالا باشه، دکتر می‌تونه تغییراتی تو سبک زندگی یا داروهایی رو برای بهبود سلامت قلب و عروق‌تون پیشنهاد کنه.

لینک منبع