تا دیروز اگر از یک آدم معمولی می‌پرسیدی بزرگ‌ترین خودروساز برقی جهان کیست، بدون فکر می‌گفت تسلا. اما گزارش مالی سه‌ماهه اول ۲۰۲۶ که همین دوشنبه منتشر شد، ورق را به شکل تاریخی برگرداند. بی‌وای‌دی چین برای اولین بار در یک بازه فصلی، از نظر تعداد دستگاه فروخته شده کاملا برقی (BEV)، از تسلا جلو زد. عدد رسمی این است: بی‌وای‌دی در سه ماه نخست امسال ۶۲۰ هزار دستگاه خودروی تمام برقی فروخته، در حالی که تسلا ۵۸۵ هزار دستگاه تحویل داده. این یعنی فرق فقط ۳۵ هزارتا نیست، بلکه یک پیام روشن دارد: پادشاه جدید تاج‌گذاری کرده.

این موفقیت یک‌شبه به دست نیامده. بی‌وای‌دی طی دو سال گذشته موتور توسعه محصول را روی دور تند گذاشته و الان چیزی حدود ۱۵ مدل مختلف برقی و پلاگین‌هایبرید در سبد محصولاتش دارد؛ از هاچ‌بک ارزان‌قیمت دلفین گرفته تا شاسی‌بلند لوکس یانگ‌وانگ U8 که قیمتش سر به فلک می‌کشد. نکته اصلی اما سیاست قیمت‌گذاری تهاجمی‌شان است. مثلا دلفین با قیمتی حدود ۱۲ هزار دلار در چین عرضه می‌شود و امکاناتی دارد که در اروپا باید سه برابر پول بدهی تا به چیزی مشابه برسی. طبیعی است که وقتی جیب مردم تحت فشار تورم و گرانی است، چنین محصولاتی مثل نقل و نبات فروش برود.

از آن طرف تسلا چند وقتی است با چالش‌های مختلفی دست‌وپنجه نرم می‌کند. طراحی محصولاتش نسبت به رقبا کمتر دچار تحول اساسی شده، قیمت‌ها ثبات ندارند و مدل‌های جدیدتر مثل سایبرتراک آنطور که باید نتوانسته‌اند در سطح جهانی فراگیر شوند. در چین که بزرگترین بازار خودروی برقی دنیاست، تسلا با کاهش تقاضا مواجه شده و رقبای محلی با چنگ و دندان سهم بازار را می‌قاپند. در اروپا هم داستان تقریبا مشابه است؛ مشتری‌ها دیگر فقط اسم تسلا را نگاه نمی‌کنند و گزینه‌هایی مثل MG4 و زیکر ۰۰۱ هم حسابی مشتری جمع کرده‌اند.

واکنش ایلان ماسک به این خبر جالب بود. او در توییتی نوشت: «رقابت عالی است، باعث می‌شود بهتر کار کنیم.» ولی دوستان خودمانی‌ترش می‌گویند پشت این جمله خونسرد، کلی جلسه اضطراری خوابیده. حالا تحلیلگران پیش‌بینی می‌کنند اگر تسلا هرچه زودتر مدل ۲ را به تولید انبوه برساند و قیمت‌ها را رقابتی‌تر کند، شاید دوباره ورق برگردد. در غیر این صورت همین ۳۵ هزار دستگاه اختلاف، می‌تواند شروع یک عقب‌ماندگی بزرگ باشد. نگاهی که این هفته در شبکه‌های اجتماعی چرخید خیلی گویاست: تصویری از یک بی‌وای‌دی هان که روی شیشه عقبش نوشته «ببخشید تسلا، نوبت ماست.» شوخی قشنگی بود ولی حقیقت ماجرا دیگر شوخی نیست.